1996 ОНД НЭГЭН ЭМЭГТЭЙ ӨӨРИЙНХӨӨ ОРШУУЛГАД ИРЖЭЭ. ТҮҮНИЙГ ХАРСАН НӨХӨР НЬ УХААН АЛДСАН Ч УЧИР НЬ…

Оршуулгад ирсэн хүмүүсийн дундаас есөн настай Алтангэрэл гэнэт гүйж гарахад хэн ч учрыг нь ойлгосонгүй. Хүү замын үзүүрт зогсож байсан нэгэн эмэгтэй рүү гүйж очоод тэврэн авахад хүмүүс тэдний зүг эргэж харжээ. Тоос шороонд дарагдсан хүрэмтэй, нүүр нь цонхийсон тэр эмэгтэй бол хэдхэн минутын дараа оршуулах гэж байсан Наранчимэг өөрөө байлаа. Харин авсны дэргэд зогсож байсан нөхөр Бат-Оргил түүнийг хараад эхлээд хөдөлгөөнгүй болж, дараа нь газар унажээ.

Наранчимэг хүүгээ тэвэрсэн чигтээ оршуулгад цугласан хүмүүсийг гайхан харж, ээжийгээ олж хараад дөхөж очсон байна. Тэр сумын төв рүү орж ирэх замдаа оршуулгын газар хүмүүс цугласныг харсан бөгөөд танил айлын хүн нас барсан юм болов уу гэж бодоод хэн болохыг асуухаар очжээ. Ээж нь охиноо хараад уйлж эхэлсэн ч Наранчимэг юу болоод байгааг ойлгохгүй, хүмүүс яагаад өөрийг нь айж цочсон мэт ширтээд байгааг гайхаж байв. Харин нөхрийг нь ухаан орсны дараа хэлсэн ганц өгүүлбэр энэ явдлыг жирийн нэгэн эндүүрэл биш болохыг анх мэдрүүлжээ.

- Чи хаанаас ирэв?

Бат-Оргилыг хоёр хүн түшиж суулгахад тэр эхнэрээсээ нүд салгахгүй, өөр асуулт ч тавьж чадсангүй. Наранчимэг нөхрийнхөө царайг хараад сүүлийн дөрвөн өдөр өөрт нь тохиолдсон явдлыг ярих гэсэн боловч хүмүүсийн дунд ийм зүйл хэлэхээс эмээжээ. Тэр үед сумын хэсгийн төлөөлөгч ирж, оршуулгыг түр зогсоохыг шаардсан бөгөөд авсанд байгаа хүний хэн болохыг тогтоох хүртэл хэн ч түүнийг хөдөлгөж болохгүй гэж мэдэгдсэн байна. Ингэж нэгэн эмэгтэйн оршуулга санаанд оромгүй байдлаар зогсож, тэр өдрөөс эхлэн хэдэн жилийн турш нууцлагдсан хэрэг ил болох эхлэл тавигджээ.

Наранчимэгийг эмнэлэгт үзүүлэхэд шингэн алдсан, гар хөл нь шалбарсан, бугуйнд нь хүчтэй атгаснаас үүссэн байж болох хөхрөлттэй байв. Тэр сүүлийн дөрвөн хоногт хаана байснаа хэсгийн төлөөлөгчид ярьсан боловч өөрийг нь хорьсон газрын байршлыг сайн мэдэхгүй байжээ. Харин гэрээсээ гарахдаа өмссөн хүрэм нь өөр дээр нь байсан ч цүнх, бичиг баримт, хуримын бөгж нь алга болсон байв. Хамгийн хачирхалтай нь түүний бөгжийг нөхөр нь нас барсан гэх эмэгтэйн гараас олсон гэж мэдүүлсэн байлаа.

Наранчимэг гэрээсээ гарах болсон шалтгаан нь нөхөртэйгөө маргалдсантай холбоотой байв. Тэд сумын төвд жижиг хүнсний дэлгүүр ажиллуулдаг, амьдрал ахуй нь бусдаас нэг их дутахгүй айл байсан ч сүүлийн хагас жилд Бат-Оргилын зан эрс өөрчлөгджээ. Дэлгүүрийн барааны мөнгө байнга дутдаг болж, нөхөр нь орой бүр хаа нэг тийшээ явчихаад шөнө дунд ирэх болсон байна. Наранчимэг нэг удаа тооцооны дэвтрээс танихгүй хүний нэр дээр бичсэн их хэмжээний өр олж хараад асууснаас хойш тэдний маргаан ширүүссэн ажээ.

Бат-Оргил эхнэрээ аймгийн төвд байдаг нагац эгчийндээ очих гэж байгааг мэдэж байсан бөгөөд түүнийг явахад саад болоогүй байна. Харин Наранчимэг сумын төвөөс гарах унаа хайж зогсохдоо саарал УАЗ машинтай хоёр хүнтэй таарчээ. Жолооч нь дөч орчим насны эрэгтэй, арын суудалд нь толгойгоо алчуураар боосон эмэгтэй сууж байсан тул Наранчимэг ганцаараа танихгүй хүнтэй явахаас болгоомжилсонгүй. Замдаа тэд хуучин малын хашааны ойролцоо зогссон бөгөөд Наранчимэг тэр газраас цааш юу болсныг тодорхой санахгүй байв.

Түүний санаж байгаагаар жолооч халуун цай гаргаж өгсөн бөгөөд удалгүй толгой нь эргэж, бие нь суларч эхэлжээ. Сэрэхэд нь жижиг байшингийн өрөөнд ганцаараа хэвтэж байсан бөгөөд хаалга нь гаднаасаа түгжээтэй, цонхных нь нэг хэсгийг банзаар дарсан байв. Тэр хаалгыг нүдэж, тусламж дуудсан ч хэн ч ирээгүй бөгөөд оройхон нэг хүн ус, талх авчирч өгчээ. Наранчимэг тэр хүний царайг хараагүй боловч эрэгтэй хүн байсан гэдгийг гутлын чимээ, гарынх нь байдлаар мэдсэн байна.

Хоёр дахь шөнө байшингийн гадна хүмүүс маргалдахыг сонссон нь түүний санаанаас гардаггүй байв. Эмэгтэй хүний дуугаар нэг нь мөнгөний тухай ярьж, нөгөө хүн нь дуугаа намсгахыг шаардаж байсан ажээ. Наранчимэг хаалганд чихээ наан сонссон боловч салхи хүчтэй байсан тул үг бүрийг нь ялгаж чадсангүй. Харин маргалдсан хүмүүсийн нэг нь уйлж байсныг тод санаж байсан бөгөөд үүнээс хойш тэр эмэгтэйн дуу дахин сонсогдоогүй байна.

Гурав дахь өдөр хэн ч ирээгүй тул Наранчимэг цонхны банзыг хөдөлгөж үзжээ. Банзны доод талын хадаас суларсан байсан бөгөөд тэр өрөөнд байсан төмөр орны хөлөөр хэдэн цаг оролдсоны эцэст нэг хэсгийг нь салгаж чадсан байна. Цонх нь жижиг боловч биеэрээ багтах зай гарсан тул орой харанхуй болох үед гадагш гарчээ. Байшингаас холгүй хуучин малын хашаа, түүнээс цааш намхан толгод харагдаж байсан бөгөөд тэр шөнөжин алхсаар маргааш өглөө нь малчин айлд хүрсэн аж. Малчин айлын эзэн түүнийг...