ข้อตกลง
ข้อตกลง
“ถามจริง ครอบครัวคุณไม่ว่าหรือ เงินตั้งมาก และที่นี่ไม่ใช่ตลาดของอสวากุลกรุ๊ป งบประชาสัมพันธ์อะไรนั่นฟังไม่ขึ้นเลย” กวินอดไม่ได้ หลังจากเดินชมโน่นนี่ตั้งนานสองนาน เวราก็ยังไม่มีท่าทีกังวลกับเรื่องที่ตัดสินใจไปแล้ว
“ทำไมจะไม่ใช่ อสวากุลกรุ๊ปกำลังขยายตลาด ฉันบอกแล้วว่าเดินทางมาพบคนคนหนึ่ง ฉันเป็นนักธุรกิจน่า ถ้าคิดจะลงทุนก็ต้องคำนวนแล้วว่าคุ้มทุน อย่าห่วงเลย”
“ผม...จะตอบแทนอะไรคุณได้บ้าง” กวินถามตรง ๆ เวราหยุดเดิน หมุนตัวมามองเขาเต็มตา
“มีสิ ฉันบอกแล้วว่าฉันเป็นนักธุรกิจ จำวันที่สองที่เราเจอกันได้ไหม ฉันยังยืนยันข้อเสนอเดิม อสวากุลต้องการสนับสนุนโครงการผ้าทอมือเพื่อผลิตสินค้าหรู เลขาฉันจะส่งเงื่อนไขให้ ส่วนนายก็แค่กลับไปคิดทบทวน และยื่นข้อเสนอของนายกลับมา เมื่อไหร่ก็เมื่อนั้น”
“ปีหน้า?”
“อาทิตย์หน้าก็พอย่ะ ธุรกิจนะจ๊ะธุรกิจ พ่อคุณ ตัดสินใจเป็นปี ไม่เสียดายค่าจ้างชั่วโมงแรงงานหรือไง?”
“ถ้าผมปฏิเสธ?”
“นายมีสิทธิปฏิเสธ” เวราพูดเสียงอ่อนหากหนักแน่น “การทำการค้าร่วมกัน ต้องอิงอยู่บนประโยชน์ของทั้งสองฝ่าย ส่วนเรื่องบุญคุณอะไรนั่น อย่าไปคิดมากเลย ฉันไม่ได้ทำดีหวังผล มันขึ้นอยู่กับจิตสำนึกของอีกฝ่ายต่างหาก”
“ทำไมผมรู้สึกเหมือนถูกหลอกด่า” กวินนิ่วหน้า หากแววตาสุกกระจ่าง
“อ้าวเหรอ! คิดว่าเนียนแล้วนะ” เวราหัวเราะคิก กวินยังตีหน้าเคร่ง แต่แล้วก็หลุดหัวเราะพรืดใหญ่ นี่เป็นครั้งแรกที่เขาปล่อยตัวปล่อยความรู้สึกต่อหน้าเธอเต็มที่
ส่วนเธอน่ะหรือ กวินคงไม่รู้หรอก เธอไม่เคยปล่อยให้ใครใกล้ชิดได้ขนาดนี้ นอกจากเพื่อนสนิทในกลุ่มก็มีเขาคนเดียวที่แหละ
“เอาจริงนะ นายควรตัดสินใจด้วยเหตุผลของตัวเอง ถ้านายตัดสินใจเรื่องนี้เพราะจะตอบแทนบุญคุณ ฉันจะถือว่านายกำลังดูถูกกัน”
❖
คำตอบของกวินมาถึงเวราในเช้าวันรุ่งขึ้น คือตกลง
“ผมมีความฝันของผม และคิดว่าเชื่อใจคุณได้ ขอแค่สิทธิในลายผ้าและวิธีการทอต้องเป็นของทุกคน ราคาซื้อขายต้องเป็นธรรม ชุมชนมีสิทธิปฏิเสธการซื้อขายหากเงื่อนไขขัดแย้งกับความเชื่อของเรา”
“เลขาของฉันส่งเงื่อนไขนั้นมาให้แล้วล่ะ และเป็นเงื่อนไขที่ฉันปฏิเสธ มันไม่เป็นธรรม!”
คิ้วหนาของกวินย่นเข้าหากัน
“ผมไม่เคยเอาเปรียบใคร” เสียงห้วนทีเดียว หากเวราไม่ถือสา เทียบกับอายุของกวินแล้ว ความคิดของเขาโตกว่าตัวมากทีเดียว แต่ยังไม่พอสำหรับการทำธุรกิจโดยเฉพาะกับอสวากุลกรุ๊ป
“นายกำลังพาชุมชนก้าวข้ามจากกรอบที่เคยอยู่ เป็นความกล้าหาญที่ฉันชื่นชม แต่การทำธุรกิจกับทุนใหญ่ ไม่ใช่เรื่องของนายกับฉัน มิตรภาพของเราคือเพื่อนที่เราผูกพันกันด้วยความรู้สึก ความเชื่อใจ แต่ความสัมพันธ์กับกลุ่มทุนผูกพันกันด้วยกฎหมายและสัญญา”
คิ้วหนาเริ่มคลาย ดูเขาจะเปิดใจให้กับข้อคิดเห็นของเธอ
“พลอยกำลังปรับร่างสัญญาส่งมาให้ สำหรับสิทธิลายผ้าจะจดทะเบียนในนามชุมชน เพื่อให้สิทธิของผลิตภัณฑ์เป็นของทุกครอบครัวในชุมชน ไม่ใช่เฉพาะบุคคล เพราะความไม่แน่นอนทางธุรกิจเกิดขึ้นจากคนทั้งนั้นแหละ”
“ผมตกลง” กวินเอ่ยหลังจากนิ่งคิดอยู่ครู่
“ราคาซื้อขาย ถ้าระบุว่าต้องเป็นธรรม คำว่าเป็นธรรมมันกว้างไป นายเสียเปรียบทีมกฎหมายของอสวากุลกรุ๊ปแน่ ข้อนี้ ฉันเสนอให้มีการระบุราคาต่ำสุดที่รับได้ โดยแปรผันกับดัชนีการค้าที่มีราคาสะท้อนต้นทุนจริง พร้อมทั้งตัวแปรเรื่องเงินเฟ้อและอัตราแลกเปลี่ยนสกุลเงินระหว่างประเทศ”
กวินเงียบ สิ่งนี้ซับซ้อนสำหรับศิลปินพื้นบ้านที่ทุ่มความสนใจเรื่องการทอผ้ามากกว่าอย่างอื่น
“นายควรจัดตั้งระบบชุมชนให้เรียบร้อย พลอยจะช่วยเรื่องนี้ กรรมการชุมชนจะมีสถานะเหมือนกรรมการบริหารบริษัท ทุกการตัดสินใจควรมีหลักฐานตรวจสอบได้”
“แต่ชุมชนผม เราอยู่กันอย่างครอบครัว เราเชื่อใจกัน”
“แต่นายไม่ควรเชื่ออสวากุลกรุ๊ปหรือใครทั้งนั้น แม้แต่ฉันเอง กวิน เรากำลังคุยกันที่ตัวเลขแปดหลักขึ้นไป หรืออาจจะถึงเก้าหลัก ถึงวันนั้น นายไม่มีทางจำกัดขนาดชุมชนให้อยู่เพียงแค่นี้ ทุกวันนี้ เศรษฐกิจไม่ได้หมุนอยู่ในชุมชน คนรุ่นใหม่ออกจากบ้านไปทำงานในเมืองทำให้จำนวนสมาชิกแต่ละครอบครัวไม่มาก เป็นคนแก่เสียส่วนใหญ่ แต่หากเศรษฐกิจปักหลักที่ชุมชนได้ เงินอยู่ที่ไหน คนจะอยู่ที่นั่น จำนวนคน จำนวนครัวเรือน เพิ่มเติมขยับขยายแน่ เตรียมตรงนี้ให้พร้อมดีกว่าตามแก้ปัญหา และฉันจะระบุเพิ่มเรื่องส่วนแบ่งรายได้ ต้องส่งส่วนหนึ่งให้ชุมชนเพื่อนำไปพัฒนาคน สร้างชุมชนให้เข้มแข็ง นายกำลังผันตัวจากศิลปินเป็นผู้บริหาร ความเข้มแข็งขององค์กรสำคัญที่สุด ไม่อย่างนั้น นายนับถอยหลังวันแพแตกได้เลย”
กวินมองเธอเต็มตา
“คุณทำแบบนี้…เพื่ออะไร”
“ฉันทำเพื่ออะไรไม่สำคัญ สิ่งที่สำคัญคือ นายจะได้อะไรต่างหาก”
❖