Đứa con gái chưa chết

Nguyệt tỉnh dậy vì tiếng gà gáy.

Trời còn xám, sương muối đọng trắng trên mấy bó rơm ngoài sân, trên cả mái tóc nàng. Nàng cử động các ngón tay. Còn cử động được. Các ngón chân thì tê dại như khúc gỗ, nàng phải xoa một lúc lâu máu mới chạy về, buốt nhói đến chảy nước mắt.

Nàng nhớ lời dặn. Cởi cái áo cộc tay ra, gấp gọn, nhét sâu xuống dưới đáy đống củi. Nắm cơm thứ hai vẫn còn trong vạt áo, nàng ăn nửa, nửa còn lại gói kỹ rồi giấu vào kẽ vách. Ăn hết bây giờ thì no một lúc. Giấu lại thì có bữa chiều.

Rồi nàng làm một việc mà chính nàng cũng thấy buồn cười: nàng nằm xuống lại đúng chỗ cũ ngoài chái hiên, co quắp, không nhúc nhích. Để một đứa bị bỏ ngoài sân cả đêm mà sáng ra ngồi tỉnh táo, má hồng hào, thì mụ Lụa sẽ đánh hơi ra ngay có người giúp. Nàng không muốn chị Cả vướng vạ vì mình.

Cửa nhà mở. Người ra đầu tiên là bà nội, chống gậy, lưng còng như cái liềm. Bà đứng ở ngưỡng cửa, nheo mắt nhìn về phía chái hiên, rồi quay vào nói với ai đó trong nhà, giọng đều đều như báo tin trời mưa:

"Nó còn nằm đó kia. Chẳng biết còn hay đi rồi."

Riếp, tiếng chân. Mụ Lụa ra, đầu tóc còn rối, vừa đi vừa vấn khăn. Sau lưng mụ là ông Trụ, khoác cái áo tơi cũ dù trời không mưa, như một thói quen để có cái gì mà núp vào. Rồi đến hai thằng con trai, thằng Trâu mười lăm và thằng Hổ mười hai, đứng nép sau cột nhà, chỉ dám thò nửa mặt ra nhìn.

"Có khi đi thật rồi, mẹ nó ạ," ông Trụ nói, giọng run run. Ông liếc ra ngõ, nơi bên kia rào đã lấp ló mấy cái nón của người đi chợ sớm. "Nếu nó chết ngoài sân thật thì… làng nước nó cười cho. Rồi ông trùm lại gọi lên đình hỏi…"

"Ông sợ làng cười thì ông ra mà khiêng." Mụ Lụa đáp, không thèm nhìn chồng. "Đứa con gái của ông đấy. Nó tự treo cổ, nó tự đòi chết, ai ép nó?"

Ông Trụ không đáp. Ông cũng không bước ra.

Bà nội chặc lưỡi: "Giống hệt con mẹ nó. Cũng cứng đầu cứng cổ, cũng yểu mệnh. Mẹ nó đến để lại cho nhà này một cục nợ."

Nguyệt nằm im, nghe hết. Mỗi câu nói rơi xuống như một viên sỏi ném vào giếng, và nàng thấy đáy giếng trong lòng mình lạnh hơn cả đêm qua. Cô bé kia đã sống mười sáu năm giữa những câu nói như vậy.

Mụ Lụa buộc xong khăn, xăm xăm đi ra chái hiên. Mụ cúi xuống, chìa một ngón chân đẩy đẩy vào vai nàng, như người ta hất một con chuột chết xem nó còn cựa hay không.

Nguyệt mở mắt.

Nàng không chớp, không rên, không cựa. Nàng chỉ mở mắt, thật chậm, và nhìn thẳng lên mụ. Một cái nhìn không còn sợ hãi, không còn van lơn. Một cái nhìn của người đã chết một lần.

Mụ Lụa giật lùi một bước, rồi hai bước. Guốc trượt trên nền đất ướt sương. Mụ ngã ngồi phịch xuống vũng bùn, đúng cái vũng mà chiều qua Nguyệt đã nằm.

"Trời ơi! Con… con ma…"

Thằng Hổ rú lên một tiếng, chạy tọt vào buồng. Thằng Trâu đứng chôn chân sau cột, mặt trắng bệch. Bà nội lầm rầm khấn vái gì đó. Ngoài rào có tiếng ai đó khúc khích cười rồi vội nín lại.

Nguyệt chống tay ngồi dậy, dựa lưng vào vách đất. Cổ nàng vẫn sưng, giọng vẫn khàn, nhưng nàng nói rõ từng chữ:

"Con chưa chết đâu, dì ạ."

Cái chữ "dì" nàng nói rất nhẹ. Nhưng nó làm mụ Lụa đỏ bừng mặt hơn cả một câu chửi.

Mụ lồm cồm bò dậy, quần áo bết bùn từ mông xuống gối. Mụ nhìn quanh, nhìn ra bờ rào nơi đã có năm sáu cái nón đứng lại xem, rồi nhìn nàng. Cái nhục vừa rồi, cộng với cái nhục chiều qua, dồn lại thành một cơn giận không còn biết giữ ý tứ.

Mụ vớ lấy một thanh củi trên đống, to bằng cổ tay.

"Được. Mày chưa chết thì hôm nay tao cho mày biết thế nào là sống không bằng chết…"

Nguyệt không né. Nàng biết mình không né nổi. Nàng chỉ giơ hai cánh tay lên che đầu, cắn chặt răng, đếm thầm trong đầu: một đòn, hai đòn, ba đòn, rồi nàng sẽ nhớ từng đòn một.

"Chị Lụa ơi, sáng ra đã rèn con à?"

Thanh củi dừng lại giữa chừng.

Ở bờ rào, ngay chỗ cổng tre, một người đàn bà đứng chống nạnh, vai gánh đôi thúng không, khăn mỏ quạ buộc chặt, áo cánh xắn tay lên tận khuỷu. Chị Cả nhà họ Đào. Chị cười, một nụ cười rất tươi, nhưng đôi mắt thì không cười chút nào.

"Em đi chợ sớm, đi ngang thấy chị đang bận. Bận thì thôi, em về vậy. Mà à, tính ra cũng đã quá năm rồi, mấy đồng thịt Tết ngoái… à thôi, để chị bận xong đã."

Mụ Lụa đứng sững, thanh củi vẫn cầm lưng chừng trên tay.

Chị Cả đặt đôi thúng xuống đất, chậm rãi, như người có cả buổi sáng để đứng đó.

"Chị Lụa này," chị nói, giọng bỗng hạ xuống, ngọt ngào đến ngạc nhiên. "Có chút chuyện, em muốn vào nhà nói riêng với chị. Chuyện có lợi cho chị đấy."

Và chị liếc về phía Nguyệt, chỉ một cái liếc rất nhanh, nhanh đến mức nàng không chắc mình có nhìn thấy hay không.