บทที่4 (3)
บทที่4 (3)
+++
เช้าวันถัดมา ชามีมทำกิจวัตรของตัวเองตามลำดับเดิม กินข้าว ล้างมือ แล้วเลือกหนังสือเล่มที่อ่านค้างไว้ลงมาที่ร้าน ป้านวลช่วยถือเล่มใหญ่ลงบันไดให้ ส่วนเด็กชายอุ้มผ้ากันเปื้อนของแม่ตามลงมา
เมื่อถึงโต๊ะริมหน้าต่าง คนตัวน้อยพับผ้าวางข้างตัว ก่อนดึงหนังสือมาตรงหน้า
ป้านวลวางแก้วน้ำลงในตำแหน่งเดิม แล้วบอกเรื่องที่คุยกันไว้ตั้งแต่เมื่อคืนอีกครั้ง
“วันนี้คุณชานนท์จะมาตอนบ่ายสองนะลูก กินข้าวกลางวันก่อน แล้วครูลิตาก็จะมา”
ชามีมหยุดมือที่กำลังเปิดหนังสือ “ชานนท์มา”
“ค่ะ ตอนบ่ายสอง”
เด็กชายเหลือบไปทางประตู ก่อนก้มกลับมาหาหนังสือ นิ้วเล็กเปิดผ่านหน้าภาพกระดูกไปหยุดตรงหน้าที่มีรอยดินสอขีดอยู่ข้างภาพ
ตลอดช่วงเช้าเขาไม่ได้ถามถึงชานนท์อีก ป้านวลจัดของหน้าร้าน ส่วนเขาดูหนังสืออยู่พักหนึ่ง ก่อนลุกไปหยิบกล่องไม้ใบเล็กมานั่งเรียงของข้างโต๊ะ พอใกล้เที่ยงจึงเก็บกลับเข้าที่แล้วไปล้างมือ
หลังมื้อกลางวัน ลลิตามาถึงพร้อมกระเป๋าผ้าใบเดิม เธอคุยกับป้านวลเรื่องตารางงานและของที่ต้องเตรียมอยู่หน้าเคาน์เตอร์ ก่อนเดินมานั่งข้างโต๊ะเตี้ย
ชามีมเปิดหนังสือค้างไว้ตรงภาพหัวใจ
“วันนี้ดูหน้านี้เหรอคะ” เธอถาม
เด็กชายแตะภาพ แล้วเลื่อนนิ้วไปตามเส้นเลือดที่แยกออกจากหัวใจ
ลลิตาก้มดูตาม เธอยังไม่ทันอ่านคำใต้ภาพ เสียงรถก็มาจอดหน้าร้าน
ก่อนบ่ายสองเล็กน้อย ชานนท์กับธนาเดินเข้ามา
“สวัสดีค่ะคุณชานนท์ คุณธนา”
ลลิตาหันไปทัก ชามีมจึงชะงักนิ้วไว้บนหน้ากระดาษ เขาไม่ได้หันไปทางประตู แต่พูดขึ้นเบา ๆ
“ชานนท์มา”
ชานนท์หยุดอยู่ข้างโต๊ะ “ชานนท์มาแล้วครับ”
เขามองเก้าอี้ตัวที่นั่งเมื่อวาน ก่อนถาม “นั่งตรงนี้ได้มั้ย”
ชามีมเหลือบมองเก้าอี้ แล้วใช้มือดันหนังสือให้พ้นขอบโต๊ะเข้ามานิดหนึ่ง “ตรงนี้”
ชานนท์ดึงเก้าอี้ออกอย่างระมัดระวังแล้วนั่งลง ธนาแยกไปคุยกับป้านวลที่เคาน์เตอร์ ส่วนลลิตาขยับกระเป๋าของตัวเองให้พ้นทาง ก่อนกลับมานั่งที่เดิม
เด็กชายเลื่อนหนังสือมาทางชานนท์เล็กน้อย แล้วแตะคำใต้ภาพ
เขาก้มอ่าน “Heart”
“Heart” ชามีมพูดตามเบา ๆ แล้วยกมือแตะหน้าอกด้านซ้ายของตัวเอง
ชานนท์มองตาม ก่อนยิ้มบาง ๆ “ใช่ อยู่ในอกตรงนี้”
ชามีมลดมือลงแล้วกลับไปแตะภาพอีกครั้ง เขาลากนิ้วตามแนวเส้นเลือดเส้นหนึ่ง ก่อนเลื่อนผ่านไปยังภาพขยายที่อยู่ข้างกัน
ป้านวลเดินนำแก้วน้ำมาวางให้ชานนท์ พอเห็นหน้าหนังสือก็ยิ้ม
“หนูเตยหอมอ่านหน้านี้ให้ฟังบ่อยค่ะ ตอนกลางคืนเก็บร้านเสร็จ สองคนก็มานั่งเปิดหนังสือ บางวันอ่านอยู่หน้าเดียว น้องให้แม่พูดซ้ำแล้วซ้ำอีก”
ชานนท์ก้มมองรอยดินสอข้างภาพ
ใต้คำศัพท์บางคำมีคำแปลภาษาไทยเขียนกำกับไว้ ตัวหนังสือเล็กกว่าที่เขาเคยเห็นในสมุดสูตร แต่ยังเป็นลายมือเดียวกัน บางแห่งมีรอยลบแล้วเขียนใหม่ ส่วนคำยาว ๆ ถูกขีดแบ่งออกเป็นช่วง
เขาวางปลายนิ้วใกล้ขอบกระดาษ โดยระวังไม่ให้ทับมือคนตัวน้อย
ชามีมเลื่อนหนังสือมาทางเขาอีกนิด “ชานนท์อ่าน”
ชานนท์จึงไล่สายตาลงมายังภาพตัดขวางของหัวใจ ก่อนหยุดตรงคำที่ไม่มีคำแปลกำกับ
เขาอ่านในใจอยู่ครู่หนึ่ง แล้วออกเสียงช้า ๆ “Ventricle”
ชามีมมองตามนิ้วที่ชี้อยู่ใต้คำ ก่อนเลื่อนไปดูภาพ
“เวนทริเคิล คือหัวใจห้องล่าง” ชานนท์อธิบาย “ตรงนี้หนึ่งห้อง แล้วก็ตรงนี้อีกหนึ่งห้อง”
เขาชี้ตามตำแหน่งในภาพทีละด้าน
เด็กชายมองอยู่พักหนึ่ง ก่อนพูด “แม่ไม่อ่าน”
มือของชานนท์หยุดนิ่ง
ชามีมใช้นิ้วแตะคำเดิมอีกครั้ง “ยังไม่อ่าน”
ชานนท์มองหน้ากระดาษที่ไม่มีรอยดินสอกำกับ แล้วเหลือบไปยังคำข้าง ๆ ซึ่งวาสิตาเขียนคำแปลไว้เรียบร้อย เขาไม่รู้ว่าครั้งสุดท้ายที่แม่ลูกอ่านหนังสือด้วยกันหยุดอยู่ตรงไหน หรือชามีมเคยรอให้แม่อ่านหน้านี้ต่อ มานานเท่าไรแล้ว
ชานนท์เลื่อนมือกลับมาวางใกล้ขอบโต๊ะ “งั้นชานนท์อ่านให้ฟัง”
เด็กชายยังมองคำเดิม เขารออยู่ครู่หนึ่ง จนมือเล็กดันหนังสือมาทางเขาอีกนิด แล้วแตะใต้ตัวอักษร
ชานนท์จึงอ่านอีกครั้ง คราวนี้ช้ากว่าเดิม “เวนทริเคิล”
ริมฝีปากเล็กขยับตาม “เวน…ทริเคิล”
“ครับ”
ชานนท์เว้นจังหวะให้เด็กชายดูภาพ เมื่อชามีมแตะคำเดิม เขาก็อ่านซ้ำโดยไม่พลิกไปหน้าอื่น
ลลิตานั่งมองอยู่ข้างโต๊ะ วันนี้เธอยังไม่ได้เตือนเขาสักครั้งว่าให้อ่านช้าลง ชานนท์หยุดเองเมื่อมือของชามีมยังอยู่ตรงภาพ และรอจนเด็กเลื่อนนิ้วกลับมายังตัวหนังสือจึงออกเสียงต่อ
เธอก้มมองสมุดเล่มเล็กในกระเป๋า เมื่อคืนอุตส่าห์จดคำอ่านศัพท์ยากไว้หลายคำ เตรียมมาลองใหม่กับชามีม แต่ตอนนี้คนที่อ่านคล่องกว่าเธอกำลังทำหน้าที่นั้นอยู่
ลลิตาจึงปล่อยสมุดไว้ในกระเป๋าตามเดิม
ชามีมแตะห้องหัวใจด้านล่างในภาพ แล้วเลื่อนนิ้วไปยังอีกด้าน “สองห้อง”
“ใช่ สองห้อง” ชานนท์ก้มดูตามนิ้วของเด็ก ก่อนอ่านคำอธิบายสั้น ๆ ข้างภาพให้ฟัง เมื่อจบแล้วเขาหยุดรอ
ชามีมพลิกหน้าหนังสือเอง กระดาษเล่มใหญ่เลื่อนผ่านมือเล็กช้า ๆ ชานนท์จึงช่วยประคองเฉพาะมุมที่กำลังจะพับ จนเด็กวางหน้าถัดไปลงเรียบร้อย
นิ้วเล็กหยุดตรงหลอดเลือดสีแดงเส้นใหญ่ “นี่อะไร”
ชานนท์ก้มดูคำกำกับ “Aorta… เอออร์ตา”
ชามีมลองออกเสียงตาม “เอออร์ตา”
“เป็นหลอดเลือดใหญ่ พาเลือดออกจากหัวใจ”
ชานนท์ชี้ตามเส้นในภาพเพียงช่วงสั้น ๆ แล้วนำมือออก ให้เด็กชายได้ลากนิ้วต่อเอง
ชามีมไล่จากหัวใจขึ้นไปตามส่วนโค้ง ก่อนวกกลับมายังจุดเริ่มต้น เขาทำเช่นนั้นอีกครั้ง แล้วแตะคำข้างภาพ “เอออร์ตา”
“ครับ”
เด็กชายก้มมองอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนถาม “เลือดไปไหน”
ชานนท์ชะงักเล็กน้อย เขาก้มอ่านข้อความใต้ภาพอีกครั้ง แล้วจึงตอบ “ไปตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย”
เขาชี้ภาพร่างกายเล็ก ๆ ที่พิมพ์อยู่มุมหน้า “ไปแขน ไปขา แล้วก็ส่วนอื่นด้วย”
ชามีมมองภาพนั้น ก่อนลดสายตาลงไปยังแขนของตัวเอง พลิกมือขึ้นดูชั่วครู่แล้วกลับมาหาหนังสือ
ชานนท์รอ เผื่อจะมีคำถามอีก แต่เด็กชายเพียงแตะบรรทัดถัดไป เขาจึงอ่านต่อ
ป้านวลหยุดจัดของอยู่หลังเคาน์เตอร์ มองทั้งคู่ด้วยรอยยิ้ม ก่อนหันกลับไปพับถุงกระดาษต่อ ธนาซึ่งยืนคุยเรื่องรายการค่าใช้จ่ายอยู่ด้วยลดเสียงลงอีกเล็กน้อย แล้วขยับแฟ้มไปยังอีกด้านของเคาน์เตอร์
เมื่ออ่านจบหน้า ชานนท์ยกสายตาขึ้นมองนาฬิกา เขายังมีเวลา แต่คงต้องเผื่อไว้สำหรับบอกชามีมก่อนกลับ
ลลิตาเห็นเขามองเวลา จึงถามเบา ๆ “ต้องออกกี่โมงคะ”
เขาบอกเวลา แล้วก้มกลับมาทางเด็กชาย “อ่านอีกสองหน้า แล้ววันนี้ต้องกลับไปทำงานแล้วนะ”
ชามีมหยุดนิ้วตรงมุมกระดาษ “สองหน้า”
“ครับ สองหน้า”
เด็กชายพลิกไปหน้าถัดไป แล้วใช้นิ้วแตะภาพรอ
ชานนท์อ่านตามที่ชี้ บางคำเขาต้องก้มดูคำอธิบายก่อน บางคำชามีมพูดขึ้นมาก่อนแล้วจึงรอฟังเขาอ่านซ้ำ เมื่อเจอภาพที่สนใจ เด็กชายก็หยุดอยู่ตรงนั้นนานกว่าหน้าอื่น
เขาไม่ได้เร่งให้ผ่านไปจนครบสองหน้า
พอชามีมพลิกมาถึงหน้าสุดท้ายที่ตกลงกันไว้ ชานนท์จึงบอก “หน้านี้แล้วนะ”
เด็กชายไม่ได้ตอบ แต่ขยับหนังสือให้ตรงขึ้น ก่อนแตะคำแรก
ชานนท์อ่านให้ฟังจนจบ คราวนี้เมื่อเขาหยุด ชามีมเลื่อนนิ้วกลับไปยังภาพที่อยู่กลางหน้า แล้วลากตามเส้นในภาพต่อเอง
“วันนี้อ่านด้วยกันเท่านี้ก่อน” ชานนท์บอก “ชามีมดูต่อได้”
เด็กชายดึงหนังสือกลับเข้าหาตัว เขาจึงนำมือออกแล้วเอนกลับไปพิงเบาะเก้าอี้
ลลิตารอจนหนังสือพ้นจากขอบโต๊ะ จึงลุกขึ้นขยับแก้วน้ำที่วางใกล้ทางเดินออกไป
หน้าแข้งของเธอกระทบขอบโต๊ะเตี้ยดังเบา ๆ “อุ๊ย”
เธอหยุดทันที มือหนึ่งยังถือแก้ว อีกมือเผลอลูบขาตรงที่ชน
ชานนท์หันมามอง “เจ็บมั้ย”
“ไม่เป็นไรค่ะ”
ลลิตาตอบแล้ววางแก้วลงบนเคาน์เตอร์ข้าง ๆ แต่ยังไม่ทันนำมือออกจากขา เสียงของชามีมก็ดังขึ้น
“ลิตาเจ็บ”
เธอหันกลับไปหาเด็กชาย “เจ็บนิดหนึ่งค่ะ ครูชนขอบโต๊ะประจำ จิ๊บ ๆ”
ชามีมเหลือบมาทางมือของเธอ “ลิตาเจ็บมาก ลิตาลูบขา”
“ค่ะ เจ็บมากก็เจ็บมาก”
ชานนท์กลั้นขำ คนปากแข็งที่ถูกเด็กจับได้
ชามีมมองขาลลิตาอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนก้มกลับไปดูหนังสือ
ชานนท์มองลลิตาซึ่งค่อย ๆ ยืดตัวขึ้น “คนปากแข็ง เจ็บมากล่ะสิ”
“เจ็บนิดเดียวค่ะ”
“นิดเดียวต้องลูบถึงตอนนี้เลยเหรอ”
ลลิตาลดมือลงทันที “ลูบไปงั้นแหล่ะค่ะ ไม่มีอะไรทำ”
ชานนท์พยักหน้าช้า ๆ ดูน่าหมั่นไส้ในความรู้สึกคนโดนแซว เธอหรี่ตามองเขา คราวนี้เห็นชัดว่ามุมปากของอีกฝ่ายขยับขึ้น “ขำความลำบากคนอื่นไม่ดีนะคะ”
“คุณบอกไม่เป็นไร”
“แต่ไม่ได้บอกว่าอนุญาตให้ขำค่ะ”
เสียงหัวเราะเบา ๆ หลุดจากธนา เขารีบก้มเก็บแฟ้มเมื่อเจ้านายหันไปมอง แต่รอยยิ้มยังติดอยู่บนหน้า
ชานนท์หันกลับมาหาลลิตา “คราวหน้าดูขอบโต๊ะด้วย”
“ดูอยู่ค่ะ วันนี้มันใกล้กว่าที่คิด”
“โต๊ะอยู่ที่เดิม”
ลลิตาก้มมองโต๊ะ ก่อนยอมพยักหน้า “ค่ะ ลิตาขยับมาเอง”
เขาส่ายหน้าเบา ๆ แล้วลุกขึ้นเก็บโทรศัพท์จากกระเป๋าข้างเก้าอี้ ระหว่างนั้นลลิตาก็เลื่อนเก้าอี้ของตัวเองให้พ้นทางเดิน ก่อนหันไปบอกป้านวลว่าจะขอผ้าเย็นสักผืน
ชานนท์ได้ยิน แต่ไม่ได้ต่อความให้เธอต้องเถียงอีก
เขาหยุดข้างโต๊ะของชามีม “ชานนท์กลับก่อนนะ”
นิ้วเล็กชะงักอยู่บนภาพ “ชานนท์กลับ”
“ครับ พรุ่งนี้บ่ายสองมาอีก”
เด็กชายยังมองหนังสือ ชานนท์จึงยืนรออยู่ครู่หนึ่ง เมื่อไม่มีคำถามหรือคำขอเพิ่ม เขาก็กล่าวลาลลิตากับป้านวล แล้วเดินออกไปพร้อมธนา
เสียงกระดิ่งดังขึ้นตอนประตูเปิด
ชามีมเหลือบไปทางนั้นเพียงนิดเดียว ก่อนกลับมาพลิกหน้าหนังสือย้อนหลัง เขาหยุดตรงภาพตัดขวางของหัวใจ หน้าที่มีคำแปลลายมือแม่อยู่ริมกระดาษ
ลลิตานั่งลงบนเก้าอี้ตัวเดิม วางผ้าเย็นบนหน้าแข้งของตัวเองเงียบ ๆ เด็กชายใช้นิ้วแตะห้องหัวใจด้านล่าง แล้วเลื่อนไปยังตัวอักษรที่ยังไม่มีคำแปลกำกับ ริมฝีปากเล็กขยับช้า ๆ
“เวนทริเคิล” คนตัวน้อยแตะภาพอีกด้านหนึ่ง “สองห้อง”
ลลิตาได้ยิน เธอยิ้มบาง ๆ แล้วปล่อยให้ชามีมดูหน้านั้นต่อ ผ้ากันเปื้อนของแม่ยังพาดอยู่ข้างตัว มือเล็กดึงชายผ้ามาวางบนตัก ก่อนกลับไปแตะคำที่ชานนท์เพิ่งอ่านให้ฟังอีกครั้ง
รถตู้เคลื่อนออกจากหน้าร้าน ธนานั่งฝั่งตรงข้ามกับชานนท์ แฟ้มเอกสารวางอยู่บนตัก แต่ยังไม่ได้เปิดดู
“วันนี้น้องถามคุณนนท์เองด้วยนะครับ เรื่องเลือดไปไหน”
ชานนท์ละสายตาจากหน้าต่าง “อืม”
“เมื่อวานยังให้คุณนนท์อ่านตามที่ชี้อยู่เลย”
เขานึกถึงนิ้วเล็กที่ลากไปตามภาพหลอดเลือด ก่อนเด็กชายจะเงยขึ้นเล็กน้อยแล้วถาม ตอนนั้นเขาต้องก้มอ่านข้อความใต้ภาพอีกครั้งจึงตอบได้
“เมื่อคืนฉันลองอ่านเรื่องออทิสติกดู”
ธนาหันมาฟัง
“อ่านไปหลายที่ แต่ยังไม่รู้ว่าข้อไหนตรงกับชามีมบ้าง คงต้องถามคนที่รู้จักเขา”
“ครูลิตาน่าจะช่วยบอกได้ครับ แล้วก็ป้านวล”
ชานนท์พยักหน้า วันนี้เขาเตรียมใจว่าจะต้องนั่งรอเหมือนครั้งก่อน แต่พอเริ่มอ่าน ชามีมกลับมีเรื่องอยากถามเขาเอง “ในหนังสือมีคำอ่านที่เตยหอมจดไว้” เขาพูดขึ้นอีกครั้ง “คำยาว ๆ เธอแบ่งเสียงไว้ด้วย”
ธนานิ่งฟัง ชานนท์มองปลายนิ้วของตัวเองซึ่งเมื่อครู่ยังวางอยู่ใกล้รอยดินสอเหล่านั้น
“เธอคงใช้เวลากับลูกมาก”
ไม่มีใครพูดต่ออยู่พักหนึ่ง จนรถพ้นสี่แยก ธนาจึงขยับแฟ้มบนตัก
“ครูลิตาทำงานกับน้องได้ดีนะครับ”
“อืม ทำงานเป็น”
“วันนี้คุณนนท์ก็คุยกับเธอมากขึ้น”
“เธอก็คุยมากอยู่แล้ว”
“ผมหมายถึงคุณนนท์ครับ”
ชานนท์หันมอง ผู้ช่วยยังมีสีหน้าสุภาพเหมือนเดิม มีเพียงมุมปากที่ขยับขึ้นนิดหนึ่ง “ฉันแค่สงสัยว่าขาโต๊ะอยู่ที่เดิมทุกวัน เธอยังเดินชนได้ยังไง”
“แต่ตอนอยู่กับน้อง เธอระวังดีนะครับ”
“ฉันเห็นแล้ว”
ธนารับคำ ก่อนเปิดแฟ้มโดยไม่ได้ต่อความ ชานนท์จึงหันกลับไปทางหน้าต่าง
ครู่หนึ่งเขาหยิบโทรศัพท์ขึ้นมา เปิดบันทึกแล้วพิมพ์คำถามที่จะถามลลิตาครั้งหน้า
ปกติชามีมชอบชวนคุยตอนไหน
เขามองข้อความนั้น ก่อนนึกถึงตอนที่ตนหยุดอ่าน แล้วเด็กชายใช้นิ้วแตะภาพพร้อมถามว่าเลือดไปไหน
ชานนท์เลื่อนกลับไปเติมอีกบรรทัด
ถ้าเขาถามแล้วฉันไม่รู้ ควรตอบยังไง