چپتر 110: تریرِ زیرزمینی
چپتر 110: تریرِ زیرزمینی
«زیرا تو خاکی و به خاک برخواهی گشت.» — از کتابِ مقدس، پیدایش ۳:۱۹
دیوارِ شهرِ پرابهت و خاکستریسفید، با سه متر ارتفاع، پیشِ روی لومیان قد برافراشته بود و تا جایی که چشم کار میکرد امتداد داشت.
انبوهی از کالسکههای شخصی، چهارنفره، روباز، دونفره و کالسکههای باربری صف کشیده بودند و انتظار میکشیدند تا از دروازهٔ شهر وارد شوند.
مأمورانِ مالیات با یونیفرمهای آبی و افسرانِ پلیس با پیراهنهای سفید و جلیقههای سیاه، هر کالسکه را با دقت بازرسی میکردند. گاهی مدارکِ شناسایی میخواستند یا به عابرانِ پیاده دستور میدادند چمدانهایشان را باز کنند.
لومیان در حالی که چمدانِ قهوهایاش را محکم در دست داشت، نگاهی به صحنه انداخت و دزدانه به اطراف چشم چرخاند تا راهی برای دور زدنِ ایستبازرسی پیدا کند.
طولی نکشید مردی که رفتارش را زیرِ نظر داشت، نزدیک شد.
مرد که کمی از لومیان کوتاهتر اما دو برابرِ او پهنتر بود، گفت: «موضوع چیه، دوستِ من؟ یه کم مضطرب به نظر میرسی.» گونههایش تپل بود و باعث میشد چشمانِ آبیاش ریز به نظر برسند.
با نزدیک شدنِ او، بوی عرق آمیخته با ادکلنی ارزانقیمت به مشامِ لومیان خورد و باعث شد از روی انزجار بینیاش را چین بیندازد.
لومیان با سردرگمی به دروازهها اشاره کرد و پرسید: «این کارا برای چیه؟ دارن دنبالِ مجرما میگردن؟ چرا اونایی رو که واردِ تریر میشن بازرسی میکنن ولی کاری به اونایی که خارج میشن ندارن؟»
مردِ ژولیده و موبلوند با پیراهنِ آبیِ گشادش لومیان را برانداز کرد.
«دوستِ من، از شهرِ کوچیکی یا دهکدهای چیزی اومدی؟»
مرد با دیدنِ سر تکان دادنِ لومیان، آهی کشید و توضیح داد: «دارن مالیات میگیرن! تعرفه!»
لومیان پرسید: «تعرفه برای ورود به تریر؟»
مرد سر تکان داد.
«دقیقاً. این دیوارِ شهر دورِ تریر کشیده شده. ۵۴ دروازه داره که تو هر کدوم مأمورای مالیات و پلیس مستقرن. مجرمای تحتِ تعقیب رو هم دستگیر میکنن.»
لومیان که کنجکاویش تحریک شده بود، پرسید: «روی همهٔ کالاها مالیات میبندن؟»
مرد دست به پیراهنِ برزنتیِ آبیاش کشید و جواب داد: «تقریباً همهچیز؛ فقط غلات و آرد معافن.
«یه زمانی روی اونا هم مالیات میبستن، اما بعدِ جنگِ چند سال پیش، قیمتِ نون تو تریر سر به فلک کشید و باعثِ شورش و اعتراض شد. در نهایت، دولت تعرفهٔ همهٔ موادِ غذایی رو لغو کرد.
«آه، کاش اونایی که اهلِ نوشیدنن هم همینقدر جسارت داشتن! مشروب، شراب و شامپاین بیشترین مالیات رو دارن. خیلیا آخرِ هفتهها میرن حومهٔ شهر تا تو میخانههای کوچیک مشروبِ بدونِ مالیات بخورن. بهش میگن "شهرگردی".»
لومیان متفکرانه سر تکان داد: «جالبه...»
مرد نگاهی به اطراف انداخت و صدایش را پایین آورد.
«اگه میخوای از تعرفهها فرار کنی، میتونم کمکت کنم بری تو شهر. فقط کافیه یه مبلغِ ناچیزی بهم بدی.»
لومیان با چانهاش به مأمورِ مالیات و پلیسِ نزدیکِ دروازهٔ شهر اشاره کرد: «منظورت اینه که بهشون رشوه بدی؟»
مرد پوزخند زد.
«طمعِ اونا از اشتهای یه فیل هم بیشتره. من راهی رو برای ورود به شهر بهت نشون میدم که هیچ ایستبازرسیای نداره.»
لومیان سردرگمیاش را پنهان نکرد: «اما مگه دیوارها کاملاً دورِ تریر رو نگرفتن؟»
مرد نیشخند زد.
«بهزودی میبینی.» سپس به شوخی گفت: «جنابِ نجیبزاده، به کمکِ من نیاز دارید؟»
لومیان لحظهای فکر کرد و بعد پرسید: «چقدر میشه؟»
مرد با لبخندی دوستانه جواب داد: «۳ ورلدور. اگه موافقی، میتونیم همین الان راه بیفتیم. وقتی رفتیم تو شهر میتونی پول رو بدی.»
لومیان کلاهِ لبهپهنِ تیرهاش را مرتب کرد، چمدانِ قهوهایاش را برداشت و در حالی که به دنبالِ مردِ چاق از دروازهٔ شهر دور میشد، گفت: «قبوله.»
پانزده دقیقه بعد، به تپهای پوشیده از گیاه و خاک رسیدند که سنگهای خاکستریسفید از میانِ آنها به چشم میخورد.
داربستها، چوبهای پوسیده و گودالهای متعددی در اطراف پراکنده بود. انگار معدنی متروکه بود.
مردِ چاق لومیان را از میانِ تودههای سنگِ درهمریخته به سمتِ ورودیِ معدنی راهنمایی کرد.
لومیان با احتیاط پرسید: «میانبر اینجاست؟»
مردِ تنومند با پیراهنِ آبی خندید.
«تو واقعاً چیزِ زیادی دربارهٔ تریر نمیدونی.
«تا حالا این جمله رو شنیدی که تریرِ زیرزمینی حتی از تریرِ روی زمین هم بزرگتره؟!»
لومیان سر تکان داد: «نه.»
مرد توضیح داد: «تریر قبلاً خیلی کوچیکتر بود. دور تا دورش رو معادنِ سنگی گرفته بودن که سنگِ لازم برای ساختِ شهر رو تأمین میکردن. با افزایشِ جمعیت، شهر مجبور شد به سمتِ بیرون گسترش پیدا کنه و این معادن رو در بر بگیره. در نتیجه، زمین پر از سوراخ و تونلهای معدن شد.
«اون بخش از تریر رو هم که تو دورانِ چهارم زیرِ زمین غرق شد بهش اضافه کن، بهعلاوهٔ فاضلابها، متروها و لولههای گازی که دولت نصب کرده؛ مگه اینا از چیزایی که روی زمینه گستردهتر نیستن؟»
چشمانِ لومیان از روی فهمیدگی گشاد شد.
«داری منو از طریقِ تریرِ زیرزمینی میبری تو شهر؟»
مرد برگشت، خم شد و واردِ معدن شد. با بیخیالی پرسید: «چی صدات کنم؟»
لومیان موهای طلاییِ شقیقههایش را به عقب راند و گفت: «سیِل. و تو؟»
مردِ تنومند در حالی که تودهای از سنگها را در گوشهٔ معدن زیر و رو میکرد و فانوسی آهنیسیاه را بیرون میکشید، گفت: «فقط صدام کن رامایس.»
فانوسِ زنگزده که مشخص بود از فلز ساخته شده، استوانهای بود و بخشِ بالاییاش کمی باریکتر از بخشِ پایینی بود. پوششی از لاستیکِ سیاه دورِ پایهاش را گرفته بود.
در محلِ اتصالِ استوانههای باریک و پهن، قطعهٔ فلزیِ صیقلی به شکلِ شیپور تعبیه شده بود، هرچند چند لکهٔ زنگزدگی رویش باقی مانده بود.
رامایس قوطیکبریتی بیرون آورد، کمی با آن ور رفت و شعلهای نارنجی متمایل به آبی از شیپورِ فلزی زبانه کشید و اعماقِ معدن را روشن کرد.
لومیان با سردرگمی پرسید: «این چیه؟»
رامایس در حالی که چراغِ آهنیسیاه را در دست داشت، به زیرِ زمین رفت و شروع به پرحرفی کرد.
«چراغِ کاربیدی.
«انجمنِ غارهای تریر اختراعش کرده. خیلی از معدنچیا ازش استفاده میکنن. نمیدونم چرا روشن میشه، اما فقط کافیه یه کم سنگ و آب توش بریزم، بالا و پایینش رو به هم وصل کنم و وقتِ نیاز، اینجا رو فشار بدم و دهانهاش رو با آتیش روشن کنم.»
«کاربید و آب واکنش میدن و استیلن میسازن که میسوزه و نور میده؟» لومیان شیمیای را که چند ماه پیش خوانده بود به یاد آورد.
مدتی سکوت کرد و به دنبالِ رامایس در تونلِ متروکهٔ معدن به زیرِ زمین رفت. سپس پرسید: «انجمنِ غارها؟»
«انجمنِ غارهای تریر. یه گروه از عشقِغارنوردیها تشکیلش دادن. این روزا انگار با معدنها سروکار دارن.» رامایس به لومیان که کنارش راه میرفت رو کرد و با پوزخندی پرسید: «چرا با قطارِ بخار نیومدی تریر؟ بازرسیهای ایستگاهِ قطار اونقدرها هم سختگیرانه نیست. فقط تصادفی میگردن.»
لومیان به فکر فرو رفت و جواب داد: «میخواستم آخرین تهموندههای رمانتیکِ عصرِ کلاسیک رو تجربه کنم.»
رامایس با صدای بلند خندید: «کالسکهٔ پستی؟ اونکه خیلی گرونتر از قطارِ بخاره. لهجهت داد میزنه که مالِ استانِ ریم یا ریستونی. سفر از جنوب به تریر حدودِ ۱۲۰ ورلدور آب میخوره، مگه نه؟ تازه چهار روز و نیم هم طول میکشه! با قطارِ بخار، برای یه صندلیِ درجهسه کمتر از ۵۰ ورلدور میدادی و زیرِ ۲۰ ساعت میرسیدی. پس گفتی آخرین تهموندههای رمانتیکِ عصرِ کلاسیک؟ بیشتر شبیه کلاهبرداری از آدمایی مثلِ توئه. حتماً پولِ قلمبهای پیاده شدی، نه؟»
لومیان صادقانه جواب داد: «یه مقدارِ قابلتوجهی. فقط ۲۶۷ ورلدور برام مونده.»
رامایس بارِ دیگر نگاهی به او انداخت و چشم برگرداند.
حیف شد...
چراغِ کاربیدی را محکم در دست داشت. از زیرِ طاقیای گذشت و به گذرگاهِ دیگری پیچید که در نورِ زرد و نارنجیِ شعلهٔ چراغ غرق شده بود.
لومیان نگاهی به بالا انداخت و در تاریکیِ سقف، سنگهایی را دید که با خزه پوشیده شده بودند و قطراتِ آب از آنها میچکید.
مسیرِ زیرِ پایشان پر از چاله بود. در دو طرف، ستونهای سنگی قد برافراشته و سقفِ غار را نگه داشته بودند.
سنگها و اشیاءِ مختلفی بینِ ستونها تلنبار شده بود و «خیابانی» ساخته بود که آنقدر پهنا داشت که شش یا هفت نفر بتوانند شانه به شانه در آن راه بروند.
در نورِ چراغِ کاربیدی، پلاکِ نامِ فولادیای که به یک ستونِ سنگی نصب شده بود، به چشم آمد. روی آن به زبانِ اینتیسی نوشته شده بود: «خیابانِ دروآ.»
لومیان با گیجی پرسید: «این پایین اسمِ خیابون هست؟»
رامایس در حالی که چراغِ کاربیدی را گرفته بود، خندید و جواب داد: «مگه بهت نگفتم؟ اینجا تریرِ زیرزمینیه.
«در واقع، دهها سال پیش تو بازسازیهای شهر ساخته شد. کلهگندهها دیدن زیرِ زمین خیلی هرجومرجه، یه هزارتوی واقعی. شورشیا، قاتلا، قاچاقچیا و فرقهایها همهشون اینجا پناه میگرفتن و باید یه کاری میکردن. تازه، کلی خونه هم بهخاطرِ معدنهای سنگِ زیرزمینی خراب شده و نشست کرده بود. باید مقاومسازی میشد. برای همین، شهرداری نزدیک به یه دهه وقت گذاشت تا ستونها رو تعمیر کنه، پی بسازه و معدنهای سنگ، ویرانههای زیرزمینی، دخمهها و فاضلابهایی رو که قبلاً از هم جدا بودن به هم وصل کنه.
«برای اینکه کارگرا گم نشن، تو همون بازسازیها اسمِ خیابونهای زیرزمینی رو از روی خیابونهای بالایی گذاشتن. جادهها، میدونها و کوچهها رو این پایین بازسازی کردن و پلاک زدن تا خیابونها مشخص بشه. اینجوری اگه بعداً به تعمیرات نیاز میشد، فقط کافی بود به اسمها اشاره کنن.»
لومیان با دستِ آزادش به بالا اشاره کرد: «به بیانِ دیگه، خیابانِ دروآی واقعی درست بالای سرمونه؟»
رامایس ادامه داد: «آره. اینجا تریرِ زیرزمینیه. جلوتر یه دیوارِ ضدقاچاق هست. پلیسِ معدن معمولاً اون دوروبر گشت میزنه، اما نترس. من از یه تونلِ کوچیک میبرمت. هه، اون کلهگندهها با اون یقههای بدلی و دروغهاشون خیال میکنن میتونن تریرِ زیرزمینی رو مثلِ روی زمین اداره کنن، ولی فقط نصفِ ورودیها و مسیرهای تغییریافته رو میشناسن...»
همانطور که حرف میزد، لومیان را به بنبستی برد و شکافِ باریکی برای خزیدن پیدا کرد. لومیان سایهبهسایه دنبالش رفت.
دو سه دقیقه بعد، از تونلِ کوچک بیرون آمدند. پیشِ رویشان «دیواری» از ستونهای سنگی قد برافراشته بود و «خیابانی» در میانشان قرار داشت.
درست در همان لحظه، هیکلِ تنومندی در کنارِ ستونِ سنگی ظاهر شد که چراغِ کاربیدی در دست داشت و رو به رامایس گفت: «مشتریمون همینه؟»
رامایس چرخید و به لومیان پوزخند زد.
«غریبه، نظرم عوض شد. قیمتش ۲۶۵ ورلدوره. مگه دستودلباز نیستم که برات اونقدری گذاشتم که امشب بتونی نون بخری و بری هتل؟»
چهرهٔ لومیان ترکیبی از ترس و سرکشی را نشان میداد: «اگه قبول نکنم چی؟»
صورتِ تپلِ رامایس از خنده لرزید.
«فکر میکنی چی میشه؟ مادرت بهت نگفته بود وقتی از خونه دوری، به این راحتی به غریبهها اعتماد نکنی؟»
او و مردِ تنومند از دو جهتِ مخالف به لومیان نزدیک شدند.
لومیان لبخند زد، چمدان را زمین گذاشت و به سمتِ رامایس و همدستش پیش رفت.
در نورِ لرزانِ آتش، بیش از ده ثانیه بهسرعت گذشت و چراغِ کاربیدی به دستِ لومیان افتاد.
لومیان کنارِ رامایسِ لرزان که صورتش کتکخورده و ورمکرده بود چمباتمه زد و تمامِ اسکناسها را از کیفِ پولش بیرون کشید. در نورِ کمرنگِ نارنجی و آبی، آنها را با دقتی جدی شمرد.
لومیان دستهٔ پول را آرام به گونهٔ راستِ رامایس کوبید و پوزخند زد.
«حالا فقط ۳۱۹ ورلدور مونده.»
با این حرف، اسکناسها را در جیبش گذاشت و به سمتِ مسیری قدم زد که به نظر میرسید به سطحِ زمین میرسد.
پلاکی از یک ستونِ سنگی آویزان بود که دو خط به خطِ اینتیسی روی آن نوشته شده بود: «خیابانِ پو دو شامبر، بازارِ محلهٔ نجیبزاده.»
کسی «خیابانِ پو دو شامبر» را با سنگی خط زده و نامِ جدیدی کنارش خطخطی کرده بود: «خیابانِ هرجومرج.»