چپتر 247: تقصیرِ کیست؟
چپتر 247: تقصیرِ کیست؟
در کافهٔ طبقهٔ دومِ تالارِ رقصِ نسیم،
لومیان ناهارش را تمام کرد و یک بارِ دیگر چشمش به فرانکا افتاد. او پیراهنی سفید، شلوارِ سوارکاریِ رنگروشن و چکمههای سرخِ درخشانی به تن داشت.
این بار، چهرهاش گرفته و جدی بود؛ چیزی که باعث شد لویی، سارکوتا و دیگر خلافکاران احساسِ ناآرامی کنند. میترسیدند که شاید با آمدنِ او دردسری در راه باشد.
لومیان از جایش برخاست و با نگاهی پرسشگر به او خیره شد.
فرانکا نفسش را آهسته بیرون داد و با لحنی سنگین و جدی گفت:
«مادرِ ژنا فوت کرد.»
لومیان یکه خورد، گویی پیکرِ بیجانِ فلامنگ را دیده باشد که از چارچوبِ پنجرهای آویزان است، یا روهر را که تا استخوان پوسیده بود.
چشمانش باریک شد و دستهایش را مشت کرد. پس از چند لحظه پرسید: «بهخاطرِ وخامتِ حالش بود؟»
فرانکا سر تکان داد: «نه. خودکشی بود.»
با دیدنِ چهرهٔ گیجِ لومیان، آهی کشید و توضیح داد: «دیشب که رفتم دنبالِ ژنا، نگران بودم که شاید بخواد ظاهرِ قوی به خودش بگیره و مشکلاتش رو پنهان کنه یا ازمون کمک نخواد. برای همین رفتم دیدنِ پزشکِ معالج و پرستارایی که مسئولِ مراقبت از مادرش بودن. بهشون قهوه و دسر دادم و ازشون خواستم حسابی حواسشون به مادرِ ژنا باشه. هماهنگ کردم که اگه مشکلی پیش اومد فوراً بهم خبر بدن و قول دادم هر هزینهٔ لازمی رو پرداخت کنم.
«بهم خبر دادن که مادرِ ژنا وقتی از درمانِ چندماهه و هزینهٔ تقریبیش مطلع شده، از رفتنِ ژنا به کافهتریا و نبودنِ ژولین که رفته بوده دنبالِ دکتر استفاده کرده. اون از طبقهٔ ششم پرید پایین...
«افسوس، از قبل هم بدنش ضعیف بود و درجا با همون ضربه جون داد.»
لومیان در سکوتی متفکرانه فرو رفت. ناگهان سینهٔ چپش را فشرد و پوزخند زد: «این همون سرنوشته؟»
فرانکا جوابی برای دادن نداشت.
...
ساعتِ ۱ بعدازظهر، لومیان و فرانکا به بیمارستانِ کاخِ مقدس رسیدند. پرستاری که فرانکا عمداً با او طرحِ دوستی ریخته بود، آنها را به پناهگاهِ وداع که در طبقهٔ همکفِ یکی از ساختمانهای ضمیمه قرار داشت، راهنمایی کرد.
این مکان به پناهگاهِ وداع معروف بود؛ جایی که رفتگان در آن منتظرِ تطهیر میماندند.
ژولین، برادرِ ژنا، کنارِ در نشسته بود. سرش را میانِ دستهایش گرفته بود و با چهرهای دردمند به دیوارِ روبهرو که آبیِ آسمانی رنگ شده بود، خیره نگاه میکرد.
فرانکا به او نزدیک شد و با صدایی خفه پرسید: «خاله و ژنا داخلن؟»
ژولین آهسته سر تکان داد و با اندوه با خودش زمزمه کرد: «نباید تو بخش تنهاش میذاشتم...
«نباید تو بخش تنهاش میذاشتم...»
فرانکا نمیدانست چطور دلداریاش بدهد؛ تنها کاری که از دستش برمیآمد این بود که آهی بکشد و همراهِ ژولین واردِ پناهگاهِ وداع شود.
پیکرِ الودی روی تختی پوشیده با ملحفهای سفید دراز کشیده و زیرِ پارچهٔ سفیدِ سادهای پنهان شده بود.
خونِ روی بدنش را پاک کرده بودند. چهرهاش رنگپریده و بیجان به نظر میرسید و چشمانش محکم بسته شده بود.
ژنا روی چهارپایهای روبهروی مادرش نشسته بود. نگاهش خالی و صدایش غایب بود، گویی روح از بدنش پر کشیده باشد.
فرانکا با لحنی آمیخته به درد و نگرانی صدایش زد، اما ژنا نادیدهاش گرفت، گویی خود را در قلمروی دیگری حبس کرده بود.
لومیان صندلیای جلو کشید و کنارِ ژنا نشست. نگاهِ او نیز بر پیکرِ بیجانِ الودی ثابت ماند.
پس از چند ثانیه، با صدایی بم گفت: «میفهمم چه حسی داری. همین چند وقت پیش، منم عزیزترین عضوِ خانوادهم رو از دست دادم.»
ژنا ساکت ماند، گویی به مجسمه تبدیل شده بود.
لومیان نگاهش را به همان سمتی که ژنا خیره بود دوخت و ادامه داد: «اما باید بدونی کی مسئولِ این فاجعهست.
«تقصیرِ توئه؟ تقصیرِ مادرته؟ تقصیرِ برادرته؟
«نه، تو هیچ کارِ اشتباهی نکردی! وقتی با حوادث و بدهیها روبهرو شدی، انتخاب کردی که با اراده تحملشون کنی. انتخاب کردی که برای ساختنِ یه زندگیِ جدید، به کار و رنجِ خودت تکیه کنی. چند سال طول کشید تا آرومآروم از اون وضعیت بیرون بیای. این اشتباهه؟ نه!
«این بار هم عزیزت رو رها نکردی. سخت جنگیدی تا راهحلی پیدا کنی. این اشتباهه؟ نه!
«چیزی رو از مادرت پنهان نکردی. در موردِ مدتزمانِ درمان، هزینهها و منبعِ پول بهش گفتی. این اشتباهه؟ نه! هیچ راهی برای پنهان کردنش نبود!
«مادرت دوستت داره و میخواد از دوباره زندگی کردنِ اون چند سالِ دردناکِ گذشته در امان باشی. اون میخواد تو روشنایی قدم برداری، نه تو تاریکی. این اشتباهه؟ نه!
«پس تقصیرِ کیه؟
«تقصیرِ اون صاحبکارخونهست که مدام اعتراض میکنه و پرداختِ غرامتِ تصادف رو به تأخیر میاندازه و شما رو سالها به یه زندگیِ دردناک و ظالمانه محکوم میکنه!
«تقصیرِ اون قوانینیه که از کارهاشون محافظت میکنه!
«تقصیرِ بونو گودویله که مقرراتِ ایمنی رو نادیده میگیره و ماشینآلاتِ فرسوده رو عوض نمیکنه!
«تقصیرِ هزینههای سرسامآورِ درمانه که آدمای فقیر رو به ناامیدی میکشونه!
«تقصیرِ مجلسِ ملی و دولته که باعث و بانیِ همهٔ اینها هستن!»
سرانجام حالتِ چهرهٔ ژنا تغییر کرد و بارقهای از درد در چشمانِ خالی و چهرهٔ بیتفاوتش نمایان شد.
لومیان رو به در چرخید و صدایش با ژرفای خاصی طنین انداخت: «یه چیزِ دیگه هم باید بگم. شاید انفجار تو کارخانهٔ شیمیاییِ گودویل که باعثِ این سرنوشتِ تلخ برای مادرت شد، یه حادثه نبوده باشه.»
ژنا غریزی به سمتِ لومیان و فرانکا چرخید.
لومیان نگاهش را به پیکرِ الودی دوخت.
«شاید یه قتل بوده باشه، یه قربانی برای یه خدای شریر.
«نمایندهٔ محترمِ مجلسِ ما، اوگ آرتوآ، از طرفِ برکتیافتههای خدایانِ شریرِ قدرتمند بهعنوانِ یه آدمِ روشنفکر ارزیابی شده. دوروبرش پر از کافرانه، از جمله تیبالت ژاک، همون دستیارِ منشی که مسئولِ پخش کردنِ بیماریها و گرفتنِ جونِ آدمای بیگناهه.
«دیروز صبح، بونو گودویل رفته بود دفترِ این نمایندهٔ مجلس و تا عصر، کارخونهٔ شیمیاییش منفجر شد.»
«وقتی در قالبِ بونو گودویل با تیبالت ژاک روبهرو شدم، دربارهٔ دردسرهای اجتنابناپذیری که بعد از زوالِ یه سازمان پیش میاد چیزی گفت. این حرفش منو متقاعد کرد که انفجارِ کارخانهٔ شیمیایی چیزی بوده که مشتاقانه منتظرش بودن. شاید با هدفِ خاصی برنامهریزی شده باشه که هنوز برای ما نامعلومه.
«خشم وجودت رو فرا گرفته؟ یه نفرتِ سوزان حس میکنی؟ میتونی اینو بپذیری؟
«میخوای همینجا بشینی و تماشا کنی که قاتلهای مسئولِ مرگِ مادرت و نابودیِ خوشبختیت دارن شامپاین مینوشن، تو مهمونیهای رقص غرق میشن و دلشکستگیِ بیشتری به خانوادههای بیگناه تحمیل میکنن؟»
چهرهٔ ژنا کمی در هم رفت، گویی در درون با احساساتی متناقض دستوپنجه نرم میکرد.
سرانجام، دستانش را بالا آورد تا صورتش را بپوشاند و بهتلخی گریست.
«اما مادرم... اون دیگه برنمیگرده...»
فرانکا پیشِ پای ژنا نشست و او را در آغوش گرفت و گذاشت اشکهایش آزادانه جاری شود. همانطور که ژنا میگریست، فرانکا او را راهنمایی کرد: «بزرگترین خواستهٔ مادرت اینه که تو و برادرت از بارِ بدهیها رها بشید و زندگیِ تازهای رو شروع کنید. اون میخواد که یکیتون بازیگرِ تئاترِ برجستهای بشه و اون یکی از محدودیتهای کارگریِ عادی فرار کنه و مهارتِ خاصی یاد بگیره. اون آرزو داره شما خوب زندگی کنید. میتونی ناامیدش کنی؟»
ژنا هقهق کرد و پرسید: «مگه نمیگن شب میگذره و نور پیدا میشه؟ چرا؟ چرا همیشه اینقدر تاریکه؟ چرا نمیتونم هیچ نوری ببینم...»
فرانکا در حالی که آرامبخش به پشتِ ژنا میزد، تکرار کرد: «میاد، میاد. کاری که الان باید بکنی اینه که مادرت رو درست به خاک بسپاری و به این فکر کنی که به یادش کارِ معناداری انجام بدی.»
ژنا با چشمانی اشکبار موافقت کرد: «باشه.»
آنقدر گریست تا خستگی بر او چیره شد و سرانجام احساساتش به ثبات رسید.
در آن لحظه، روحانیِ کلیسای خورشیدِ فروزانِ ابدی، که برای گفتنِ آخرین کلماتِ تسلیبخش آمده بود، رسید.
او که ردای سفیدی مزین به نخهای طلاییِ پیچیده بر تن داشت، همراه با ژولین واردِ اتاق شد و کنارِ پیکرِ بیجانِ الودی ایستاد.
در یک دست کتابِ مقدس را گرفته بود و دعایی میخواند، در حالی که دستِ دیگرش بطریِ آویزانِ آبِ مقدس را نگه داشته بود.
سرانجام، پرتویی از نورِ خورشید، همراه با آبِ مقدس، از هیچ پدیدار شد و بهآرامی الودی را در بر گرفت.
روحانی دستانش را باز کرد و گفت: «ستایش بر خورشید. امیدوارم این خواهر آرامش پیدا کنه و واردِ قلمروی خدا بشه.»
ژنا و ژولین در دعا با او همراه شدند: «ستایش بر خورشید!»
لومیان که مراسم را تماشا میکرد، سرش را پایین انداخت و در دل پوزخند زد.
فرانکا نیز که پیروِ مؤمنِ خدای بخار و ماشین بود، از ستایشِ خورشید خودداری کرد.
با پایان یافتنِ آیینِ تطهیر، کشیش از پناهگاهِ وداع رفت. بهجای او، مدیرِ سردخانهٔ بیمارستانِ کاخِ مقدس وارد شد و از ژولین و ژنا پرسید: «برای این خواهر خاکسپاری انجام بدیم یا سوزاندن؟ بفرستیمش به دخمهها، گورستانِ معصومان، یا گورستانِ کشیشان؟»
ژولین و ژنا پیش از پاسخ دادن نگاهی ردوبدل کردند: «سوزاندن. خودمون تا دخمهها همراهیش میکنیم.»
پدرشان نیز در آنجا آرمیده بود.
مدیرِ سردخانه یادداشتی برداشت و افزود: «از دیشب تلفاتِ زیادی داشتیم. کورهٔ آدمسوزی تا هفتهٔ آینده خالی نمیشه. میخواید این خواهر فعلاً تو سردخانه بمونه؟»
صدای ژنا کمی لرزید: «خیلی خب.»
و اینگونه، هر چهار نفر تماشا کردند که چهرهٔ الودی با پارچهای سفید پوشانده شد و پیکرش را بهآرامی از پناهگاهِ وداع بیرون بردند.
آنها به دنبالِ تختِ چرخدار راه افتادند و با آسانسورِ بخار به قلمروی زیرزمینی پایین رفتند تا اینکه به بیرونِ سردخانه رسیدند.
درِ سردخانه با رنگِ خاکستریِ نقرهای میدرخشید، در حالی که سرمایی وهمآور از درونش ساطع میشد و در محلِ تلاقی مِهِ سفیدرنگی به وجود میآورد.
ژنا مبهوت ایستاده بود و میدید که مادرش، الودی، از در رانده شد و در اتاقکِ سردی پر از کمدهای فلزی که با چراغهای گازِ دیواری روشن شده بود، ناپدید گشت. او همچنان خیره ماند تا درِ نقرهایخاکستری بهآرامی بسته شد.
بیاختیار چند قدم به جلو برداشت و در آستانهٔ در متوقف شد.
در بیصدا بسته شد.
مادرش اکنون برای همیشه از دیدرسش خارج شده بود.
...
وقتی به پلِ پاسی در بازارِ محلهٔ نجیبزاده بازگشتند، چشمانِ ژنا به برادرش ژولین دوخته شد که با دلی سنگین جلوتر از او راه میرفت. اندوه او را فرا گرفت و آفتابِ درخشانِ بعدازظهر چشمانش را کور کرد.
فرانکا نگاهش را از قامتِ دورشوندهٔ ژولین برگرداند و به فکر فرو رفت تا کاری پیدا کند که ذهنِ ژنا را مشغول نگه دارد.
«برادرت از نظرِ احساسی آشفتهست. انگار خودش رو سرزنش میکنه. تو روزهای آینده راهنماییش کن و بهش اطمینان بده که تقصیرِ اون نبوده. هر آدمِ عادی دیگهای هم بود با عجله میرفت دنبالِ دکتر.»
ژنا لحظهای از اندوهش بیرون آمد و کوتاه تأیید کرد: «باهاش حرف میزنم. اما اگه فایده نداشت چی؟»
او با چهرهای پر از درماندگی به لومیان و فرانکا نگاه کرد.
فرانکا برای اطمینانخاطر سر تکان داد.
«وقتش که برسه، میتونم کمکش کنم یه روانپزشکِ واقعی پیدا کنه؛ کسی که تواناییهای فرابشری داشته باشه.»
ژنا آهِ آسودگی کشید و با قدردانی بینیاش را بالا کشید.
«ممنونم. از هر دوتون ممنونم.»
لومیان با تکیه بر تجربیاتِ خودش به او یادآوری کرد: «باید مراقبِ سلامتِ روانِ خودت هم باشی.»
ژنا لبهایش را به هم فشرد و سر تکان داد و نگاهش رفتهرفته به نگاهی مصمم تبدیل شد.
با صدایی آرام و خشن، فرانکا و لومیان را خطاب قرار داد: «امشب قصد دارم به بونو گودویل یه "سری" بزنم.»