Vết răng trên mu bàn tay

Thứ Bảy, tổ thu mua làm đến năm giờ chiều.

Buổi sáng, Ngân theo chị Lệ sang phòng văn thư xin dấu cho tờ giấy giới thiệu đi Bến Gạo tuần sau. Lần này chị Lệ để cô tự viết. Cô viết ba lần mới được. Lần đầu sai tên cơ quan nhận. Lần thứ hai quên ghi thời hạn giấy có giá trị. Lần thứ ba, chị Lệ đọc từ đầu đến cuối, gật một cái, cầm sang cho cô văn thư đóng dấu.

Con dấu đỏ hằn xuống mặt giấy, tròn, hơi nhòe một bên.

Ngân nhìn nó lâu hơn cần thiết. Hôm qua, chú Nhạc gọi thứ này là cái mạng.

Buổi chiều nóng. Quạt trần trong phòng tổ thu mua quay chậm như người mệt. Chú Nhạc đi kho muối từ trưa. Chị Lệ ngồi cộng sổ, thỉnh thoảng chửi thầm cái bàn tính bị kẹt một con chạy. Ngân chép bảng kê hàng giao tháng Tám, đến dòng thứ mười bảy thì nghe tiếng xe đạp phanh rít ngoài sân.

Rồi tiếng một đứa trẻ gào lên.

"Chị Cá ơi! Chị Cá!"

Cô đứng bật dậy, đổ cả lọ mực.

Thằng Tùng con nhà chị Thoa đứng giữa sân, hai chân chống đất, chiếc xe đạp Phượng Hoàng cao hơn nó cả cái đầu. Mặt nó đỏ gay, mồ hôi chảy thành dòng xuống cổ.

"Bác gái nhà chị lên đón thằng Sơn. Thằng Sơn cắn bác ấy. Bà Lụa bảo em đạp ra gọi chị với cô Mai."

Ngân không nhớ mình đã chào chị Lệ chưa. Cô chỉ nhớ là đã chạy.

Từ Hợp tác xã về khu tập thể chừng hơn một cây số. Đường đất, nắng xế chiếu xiên, bụi đỏ bám vào ống quần. Cô chạy qua cửa hàng mậu dịch, qua cái giếng công cộng có mấy người đang xếp thùng chờ nước, qua bãi đất trống bọn trẻ vẫn đá bóng. Ngực cô thắt lại. Không phải cái thắt của kiếp trước, chỉ là một cơn tức của người chạy quá sức. Nhưng trong một khoảnh khắc, cô vẫn thấy sợ.

Thằng Tùng đạp xe theo sau, vừa đạp vừa kể, đứt quãng.

"Cô Mai đang cân hàng ở kho... cô bảo bàn giao chìa khóa xong cô về ngay... Bác ấy mang cả túi... Bác ấy bảo cô Mai đồng ý rồi..."

Cô không hỏi gì thêm. Cô để dành hơi để chạy.

Hành lang tầng ba đông như có đám.

Người ta đứng chật từ đầu cầu thang đến bếp chung. Mấy bà đang nấu dở, tay vẫn cầm đũa cả. Mấy đứa trẻ con ngồi xổm, thò đầu qua chân người lớn. Có tiếng xì xào, rồi tiếng ai đó bảo "con Cá về kìa", và đám người tự giãn ra một lối.

Ngân thấy bà Lụa trước tiên.

Bà đứng ở cửa phòng mình, phòng đối diện, hai tay chống hai bên khung cửa. Bà không cao, lưng còn hơi gù, mái tóc bạc búi gọn sau gáy. Nhưng bà đứng như thế, cả cái khung cửa như bị bà chiếm hết, không chừa một kẽ hở nào. Sau lưng bà, trong bóng tối của căn phòng, Ngân thấy một cái đầu tóc cứng, một đôi mắt đỏ.

Bác gái Cúc đứng giữa hành lang.

Bác mặc áo cánh màu cà phê sữa, quần lụa đen, chân đi dép nhựa mới. Tay trái bác cầm một chiếc làn cói, trong làn là hai cái quần đùi, một cái áo may ô, một đôi dép tổ ong nhỏ, và quả bóng lá chuối của Sơn đặt trên cùng. Tay phải bác giơ lên, để mọi người thấy. Trên mu bàn tay có một vòng răng đỏ ửng, rõ từng dấu.

"Đấy, các bác các chị xem đấy," bác Cúc nói. Giọng bác không to, mà rõ, đủ cho cả hành lang nghe. "Tôi lên đây vì thương nó. Mẹ nó đồng ý rồi, tôi lên đón về quê cho nó ăn uống tử tế. Thế mà nó cắn tôi như con chó dại. Bà Lụa đây lại giữ nó trong nhà, không cho tôi đưa nó đi. Bà là người ngoài, bà giữ cháu tôi là thế nào?"

"Người ngoài thì người ngoài," bà Lụa nói. "Mẹ nó chưa về. Mẹ nó chưa nói với tôi câu nào. Ai bảo mẹ nó đồng ý, tôi không nghe. Tôi chờ mẹ nó."

"Bà không tin tôi à?"

"Không," bà Lụa nói.

Một vài người khẽ cười. Bác Cúc đỏ mặt.

Ngân bước tới. Cô thở dốc, tóc bết vào trán, áo ướt đẫm sau lưng. Bác Cúc quay lại, và Ngân nhìn thấy khuôn mặt bác thay đổi trong nháy mắt, như người ta lật một trang giấy. Đôi lông mày đang cau giãn ra. Miệng cười.

"Cá về rồi à. May quá. Cháu bảo bà Lụa hộ bác. Mẹ cháu đồng ý cho bác đón em về quê mấy tháng, nuôi cho nó béo lên, chứ ở đây gầy như con mèo hen, bác nhìn bác thương..."

"Mẹ cháu bảo bác là để mẹ cháu nghĩ ạ," Ngân nói.

Bác Cúc khựng lại.

"Hôm thứ Ba, ở kho, mẹ cháu bảo bác là để mẹ nghĩ," Ngân nói tiếp. Giọng cô run, vì hết hơi, nhưng cô cố cho nó chậm. "Mẹ cháu nghĩ chưa xong ạ. Mẹ cháu đang trên đường về. Bác chờ mẹ cháu về, rồi mẹ cháu trả lời bác."

"Cái con bé này..."

"Cái làn này bác để cháu cầm ạ."

Cô đưa tay ra, nắm lấy quai làn. Bác Cúc giữ lại một giây. Rồi, giữa bao nhiêu con mắt, bác buông tay.

Sơn ra khỏi phòng bà Lụa khi bác Cúc đã đứng tựa vào lan can, quay lưng đi, quạt phành phạch bằng chiếc nón lá.

Thằng bé chạy đến ôm lấy Ngân, không khóc thành tiếng, chỉ run. Mặt nó áp vào bụng cô, ướt. Cô ngồi xuống cho bằng nó.

"Em làm đúng lời chị," nó nói, nấc lên từng tiếng. "Bác bảo mẹ đồng ý rồi. Bác cho đồ của em vào làn. Em bảo em không đi, em phải ở nhà với bố. Bác kéo tay em ra cửa. Em... em cắn bác. Rồi em chạy sang bà Lụa."

"Ừ. Em làm đúng."

"Em có hư không chị?"

Ngân nghĩ một lúc. Cô biết mình nên nói gì đó về chuyện không được cắn người lớn. Một người mẹ, một người chị bình thường sẽ nói thế.

"Lần sau thì em chạy luôn, không cần cắn," cô nói. "Nhưng lần này em không hư."

Bà Lụa đứng sau lưng thằng bé, tay vẫn còn chống vào khung cửa, như quên chưa bỏ xuống.

"Tôi đang nhặt rau thì nghe nó gào," bà nói với Ngân, giọng khàn. "Tôi chạy ra thì nó đã lao vào nhà tôi rồi. Bà kia đuổi theo đến cửa. Tôi đứng đây. Tôi bảo: muốn vào thì đẩy tôi ra. Bà ấy không đẩy."

"Cháu cảm ơn bà."

"Cảm ơn cái gì." Bà Lụa bỏ tay xuống, xoa xoa cổ tay. "Nhà này mà để người ta xách thằng bé đi giữa ban ngày, thì cả dãy này còn mặt mũi nào."

Ngân bỗng nhớ ra một chuyện.

Lúc bác Cúc vào phòng nhà mình, mở hòm lấy quần áo của Sơn, kéo Sơn ra cửa, thì trong phòng còn ai?

Cô đẩy cửa phòng mình.

Căn phòng mười sáu mét vuông lộn xộn như vừa có trộm. Nắp hòm gỗ mở toang. Chồng quần áo đổ một nửa ra sàn. Chiếc ghế đẩu nằm nghiêng. Ngăn kéo bàn vẫn đóng, cô thở ra một hơi: cuốn sổ bìa xanh, vở "Luật của vườn", tờ giấy chưa ký, chiếc đồng hồ, tất cả vẫn ở đó.

Tấm rèm hoa bị kéo lệch sang một bên.

Bố vẫn nằm ngửa trên giường gỗ, như mọi ngày. Ngân lấy chiếc Poljot trong ngăn kéo ra, đến bên giường, cầm lấy cổ tay ông. Cô đếm theo kim giây.

Bảy mươi tám.

Sáng nay, trước khi đi làm, là sáu mươi tám.

Cô nhìn khuôn mặt bố. Mắt ông vẫn nhắm. Nhưng hai hàng lông mày hơi chau lại, một nếp nhăn nhỏ hằn ở giữa, như người đang ngủ mà nghe thấy tiếng gì không vừa ý.

"Bố," cô gọi khẽ. "Thằng Sơn không sao. Nó ở đây. Không ai đưa nó đi được đâu."

Cô ngồi như thế, ngón tay đặt trên cổ tay bố, cho đến khi tiếng đếm chậm dần. Bảy mươi tư. Bảy mươi hai.

Mẹ về lúc gần năm giờ.

Mẹ lên cầu thang hai bậc một, chiếc túi vải đựng giấy tờ kho còn đeo chéo vai. Đám người ở hành lang đã tản đi gần hết, chỉ còn mấy bà đứng ở bếp chung vờ như đang nấu cơm. Bác Cúc vẫn tựa lan can. Thấy mẹ, bác bước ra, nụ cười đã sẵn trên môi.

"Thím Mai. Thím xem, thằng Sơn nhà thím..."

Mẹ đi thẳng qua bác. Mẹ không nhìn bác. Mẹ ngồi thụp xuống trước cửa phòng bà Lụa, ôm lấy Sơn, ôm chặt đến mức thằng bé kêu lên. Mẹ áp mặt vào mái tóc cứng của nó, hít một hơi dài như người vừa ngoi lên khỏi mặt nước.

Rồi mẹ đứng dậy, quay sang bác Cúc.

Ngân đã chuẩn bị sẵn trong đầu một loạt câu để nói đỡ cho mẹ, nếu mẹ lại ấp úng. Cô không phải nói câu nào.

"Em chưa đồng ý," mẹ nói. "Em chưa bao giờ đồng ý. Em bảo để em nghĩ, là em nghĩ. Bây giờ em nghĩ xong rồi. Thằng Sơn ở với em."

"Thím nói thế là..."

"Chị về đi," mẹ nói. "Chị cho em gửi lời thưa với u. Bố cháu còn nằm đây. Con của bố cháu thì ở với bố cháu."

Bác Cúc nhìn mẹ, nhìn Ngân, nhìn bà Lụa, nhìn mấy bà ở bếp chung đang không ai còn vờ nấu cơm nữa. Bác cầm chiếc nón lá, đội lên đầu, cài quai.

"Được," bác nói, giọng vẫn còn ngọt, chỉ có đuôi câu là sắc. "Tôi lên đây vì thương. Nhà thím không cần thì thôi. Rồi xem thím một mình nuôi nổi hai đứa với một người nằm không."

Tiếng dép nhựa mới xuống cầu thang. Lần này nhanh hơn lần trước.

Bữa tối hôm ấy, cả nhà ăn cơm muộn. Bà Lụa sang ngồi cùng, mang theo một bát cà muối.

Sơn ngồi sát cạnh mẹ, đến mức mẹ gắp thức ăn phải giơ tay qua đầu nó. Thằng bé ăn được nửa bát thì gục xuống ngủ, đũa vẫn cầm trong tay. Mẹ bế nó lên giường tre, lấy khăn lau mặt cho nó, rồi ngồi lại mép giường, nhìn ra cửa sổ.

"Hôm nay may có bà," mẹ nói với bà Lụa.

"May có thằng Sơn," bà Lụa nói. "Nó nhớ lời chị nó."

Mẹ quay sang nhìn Ngân. "Con dặn nó từ bao giờ?"

"Từ hôm bà nội lên lần đầu ạ."

Mẹ gật, không nói gì. Rồi mẹ lấy tay vuốt tóc mình ra sau tai, một cử chỉ Ngân đã thấy mẹ làm mỗi lần mẹ sắp quyết điều gì.

Ngân đã có sẵn trong đầu một kế hoạch. Cô đã nghĩ nó suốt lúc ngồi cạnh giường bố: phải có giấy. Một tờ giấy có dấu, nói rõ con chưa thành niên thì ở với bố mẹ, không ai được tự ý đưa đi. Ông Cường đã giữ suất của bố, nhưng ông Cường là chính quyền cơ quan, ông sợ phiền. Phải có một người không sợ phiền. Cô định nói kế hoạch ấy ra, từng bước, như cô vẫn làm.

Rồi cô nhớ dòng chữ thứ hai cô viết đêm qua.

Cô ngậm miệng lại. Cô hỏi:

"Mẹ tính thế nào ạ?"

Mẹ nhìn cô hơi lâu, như ngạc nhiên vì được hỏi.

"Thứ Hai mẹ xin đổi ca," mẹ nói. "Mẹ lên công đoàn. Lên bà Hảo."

Bà Lụa khẽ hừ một tiếng trong cổ họng, không rõ là tán thành hay lo.

"Bà Hảo khó lắm đấy," bà nói. "Ngày xưa bà ấy làm đội trưởng thanh niên xung phong, nói một là một. Không thương ai vì nước mắt đâu. Chị lên thì mang cho đủ giấy."

"Con đi với mẹ," Ngân nói.

"Ừ," mẹ nói. "Con đi với mẹ. Nhưng để mẹ nói."